Gewasbeschermingsmiddel Pitcher had niet mogen worden toegelaten

CBb 11 augustus 2026, LS&R 2443; ECLI:NL:CBB:2026:370 (PAN tegen Ctgb en Adama Registrations B.V.). Pesticide Action Network Europe (PAN) komt op tegen de toelating van het gewasbeschermingsmiddel Pitcher van Adama Registrations B.V., een schimmelbestrijder voor professioneel gebruik met de werkzame stoffen fludioxonil en folpet. Na eerdere procedures en prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie moest het Ctgb opnieuw op het bezwaar van PAN beslissen. Het Ctgb erkende daarbij dat fludioxonil hormoonontregelende eigenschappen voor de mens heeft, maar meende dat Pitcher toch kon worden toegelaten omdat die eigenschappen bij gebruik volgens de voorschriften niet tot schadelijke effecten voor de menselijke gezondheid zouden leiden. Het College volgt dat oordeel niet. Het Ctgb moest zelfstandig toetsen aan punt 3.6.5 van bijlage II bij Verordening (EG) 1107/2009. Nu fludioxonil hormoonontregelende eigenschappen heeft die schadelijk kunnen zijn voor de mens, is toelating alleen mogelijk bij verwaarloosbare blootstelling. Daarvan is bij Pitcher geen sprake, omdat het middel niet wordt gebruikt in gesloten systemen of onder andere omstandigheden die contact met mensen uitsluiten. Pitcher voldoet daarom niet aan de toelatingseis van artikel 4 lid 3 onder b van de gewasbeschermingsverordening.

Het besluit kan bovendien om een tweede reden niet in stand blijven. Uit het EFSA-rapport van 4 november 2024 volgt dat fludioxonil ook hormoonontregelend is voor niet-doelwitorganismen. Omdat PAN haar bezwaar niet uitsluitend had beperkt tot effecten op de mens, had het Ctgb ook moeten beoordelen of Pitcher voldoet aan de eisen van artikel 4 lid 3 onder e en punt 3.8.2 van bijlage II bij Verordening 1107/2009. Dat onderzoek ontbrak. Het College verklaart het beroep daarom gegrond en vernietigt het bestreden besluit. Het herroept de oorspronkelijke toelating niet zelf, omdat het de gevolgen van een onmiddellijk einde van de toelating voor de sector niet kan overzien. Het Ctgb krijgt drie maanden om een nieuwe beslissing op bezwaar te nemen die ertoe moet leiden dat Pitcher niet langer wordt toegelaten, bestaande voorraden uit de handel worden genomen en verwijderd en het middel niet langer wordt gebruikt of opgeslagen. Eventuele respijttermijnen moeten zo kort mogelijk zijn.

8.1

Uit wat hiervoor in 6.8 en 7.3 is overwogen volgt dat het beroep gegrond is. Het College zal het bestreden besluit vernietigen en het Ctgb opdragen een nieuw besluit te nemen op het bezwaar van PAN, met inachtneming van deze uitspraak. Uit artikel 6:19 van de Awb volgt dat het bezwaar tegen het toelatingsbesluit ook betrekking heeft op het verlengingsbesluit. Het College ziet, gelet op wat onder 6.7 en 6.8 is overwogen, geen ruimte voor het Ctgb om de toelating van Pitcher te handhaven. Het College ziet echter geen mogelijkheid om de zaak definitief te beslechten en zal het toelatingsbesluit dan ook niet bij deze uitspraak herroepen. Daartoe overweegt het College als volgt.

8.2

Pitcher is naar aanleiding van het toelatingsbesluit op de Nederlandse markt gebracht en wordt in de praktijk als gewasbeschermingsmiddel gebruikt. Als het College het toelatingsbesluit zou herroepen, dan is het gebruik van Pitcher met ingang van de datum van deze uitspraak in Nederland niet meer toegestaan. Het College kan niet overzien wat de gevolgen hiervan voor de sector zijn. Het College zal daarom het Ctgb de opdracht geven om binnen drie maanden een nieuwe beslissing op bezwaar te nemen die er, met inachtneming van respijttermijnen naar analogie van artikel 46 van de gewasbeschermingsverordening, toe moet leiden dat Pitcher niet wordt toegelaten, dat de bestaande voorraden uit de handel worden genomen en worden verwijderd, en dat het middel niet langer wordt gebruikt en opgeslagen. Omdat de conclusie is dat Pitcher niet toegelaten had mogen worden, dienen deze termijnen zo kort mogelijk te zijn.