Ruim drie jaar na de start van het Unified Patent Court (UPC) krijgt de Europese octrooirechtspraak steeds meer vorm. Dit biedt steeds meer aanknopingspunten voor de octrooirechtelijke praktijk. 

Tijdens Actualiteiten Octrooirecht op dinsdag 8 december bespreken Bart van den Broek (rechter bij het UPC Court of Appeal) en Willem Hoyng ("Unfiltered") de belangrijkste Nederlandse octrooirechtelijke uitspraken en circa tachtig uitspraken van het UPC Court of Appeal van na 1 juli 2026.

Aan de hand van onder meer Guardant/Sophia, Fujifilm/Kodak en Emboline/Aortic bespreken zij de ontwikkelingen in de rechtspraak en de gevolgen daarvan voor de octrooirechtelijke praktijk.

Tot 15 november bestelt u deze opleiding met € 50 korting. 

Rb. Overijssel 14 oktober 2026, LS&R 2501; ECLI:NL:RBOVE:2026:6407 (AMfish tegen QRA c.s.). De rechtbank oordeelt dat visproducent AMfish onvoldoende heeft onderbouwd dat de door QRA Nederland geleverde conserveringsmiddelen niet aan de overeenkomst beantwoordden of dat QRA haar zorgplicht heeft geschonden. AMfish was begin 2022 een samenwerking met QRA aangegaan voor de toepassing van natuurlijke conserveringsmiddelen van Prosur op haar visproducten, met als doel onder meer een houdbaarheid van achttien dagen en voldoende beheersing van de uitgroei van Listeria monocytogenes te realiseren. Uit zogenoemde challenge tests, uitgevoerd door Normec en Eurofins, bleek echter dat de gewenste houdbaarheid en listeriaborging niet konden worden aangetoond. AMfish stelde daarop dat de conserveringsmiddelen niet de eigenschappen bezaten die zij op grond van de overeenkomst mocht verwachten en vorderde onder meer vergoeding van de aankoopprijs en de gemaakte testkosten. De rechtbank stelt voorop dat op grond van artikel 7:17 BW moet worden beoordeeld welke eigenschappen AMfish redelijkerwijs van de producten mocht verwachten. Uit de e-mailcorrespondentie waarin QRA sprak over berekeningen en optimalisatie voor een gewenste houdbaarheid van achttien tot eenentwintig dagen, kan volgens de rechtbank niet worden afgeleid dat QRA een minimale houdbaarheid van achttien dagen of een geslaagde challenge test had gegarandeerd. Partijen waren gezamenlijk een ontwikkeltraject aangegaan waarvan de uitkomst nog onzeker was. Ook de stelling dat de conserveringsmiddelen als zodanig ongeschikt waren, is onvoldoende onderbouwd. De omstandigheid dat de challenge tests niet het gewenste resultaat opleverden, betekent immers niet dat de middelen iedere conserverende werking missen. De rechtbank oordeelt verder dat QRA door haar adviserende betrokkenheid bij het ontwikkeltraject een verdergaande zorgplicht had dan een gewone verkoper, maar dat AMfish onvoldoende heeft onderbouwd dat QRA deze zorgplicht heeft geschonden. Ook het beroep op dwaling slaagt niet, omdat niet is komen vast te staan dat QRA voorafgaand aan de overeenkomst onjuiste toezeggingen over de werking van de middelen heeft gedaan. De rechtbank stelt daarnaast vast dat QRA, en niet CURA Nederland, de contractspartij van AMfish was. Alle vorderingen van AMfish worden daarom afgewezen.

Hof Amsterdam 29 september 2026, LS&R 2500; ECLI:NL:GHAMS:2026:2778 ([appellanten] en [geïntimeerde]). Het hof oordeelt dat onvoldoende is bewezen dat een agrarisch bedrijf aansprakelijk is voor gewasschade die volgens een naastgelegen sierteler is ontstaan door het overwaaien van herbiciden. Op 20 mei 2021 werden op een perceel met suikerbieten herbiciden toegepast. De eigenaar van het aangrenzende perceel stelde dat de middelen door de wind op zijn gewassen terecht waren gekomen, waardoor schade aan zijn Penstemon was ontstaan. Hij vorderde op grond van artikel 6:175 BW (aansprakelijkheid voor gevaarlijke stoffen) en artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad) een schadevergoeding van € 40.806,87. De Rechtbank Noord-Holland wees deze vordering toe, waarna het agrarische bedrijf en de overige aangesproken partijen hoger beroep instelden. Het hof stelt voorop dat artikel 6:175 BW een risicoaansprakelijkheid bevat voor de verwezenlijking van een bijzonder gevaar van ernstige aard dat aan een gevaarlijke stof is verbonden, waarbij artikel 6:178, aanhef en onder f, BW een uitzondering bevat voor bepaalde vormen van hinder en verontreiniging. Voor aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad moet vaststaan dat de schade is veroorzaakt door een toerekenbare onrechtmatige gedraging. Daarbij geldt op grond van artikel 2a van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden een zorgvuldigheidsplicht bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. In een tussenarrest van 29 oktober 2024 had het hof geoordeeld dat de gestelde aansprakelijkheid vooralsnog onvoldoende was onderbouwd en de sierteler toegelaten tot het bewijs dat de bespuitingen tot ongeveer 9.25 uur waren voortgezet, terwijl de windrichting en windsnelheid zodanig waren dat de herbiciden op zijn perceel terechtkwamen en gewasschade veroorzaakten. Na getuigenverhoren concludeert het hof dat dit bewijs niet is geleverd. Uit het spuitregistratiesysteem, een verklaring van certificeringsinstantie KIWA en getuigenverklaringen volgt dat de werkzaamheden al om 8.15 uur waren afgerond. De verklaringen van de sierteler en een andere getuige zijn onvoldoende om van een later tijdstip uit te gaan. Ook de door de sierteler gemaakte agendanotitie levert geen zelfstandig aanvullend bewijs op.

Rb. Midden-Nederland 11 februari 2026, LS&R 2489; ECLI:NL:RBMNE:2026:356 (de Stichting tegen Bayer). Stichting Essure Claims en zestien zorgverzekeraars zijn een collectieve schadevergoedingsprocedure gestart tegen Bayer vanwege gezondheidsklachten die vrouwen ondervinden na implantatie van Essure. Essure is een spiraalachtig implantaat dat in de eileiders wordt geplaatst als permanente sterilisatiemethode. Volgens de Stichting is Essure gebrekkig, omdat het implantaat onvoldoende veilig is en Bayer onvoldoende onderzoek heeft gedaan naar de mogelijke risico's en bijwerkingen. Ook zouden vrouwen onvoldoende zijn gewaarschuwd voor gezondheidsklachten die door het implantaat kunnen ontstaan. Een aanzienlijk aantal vrouwen heeft Essure inmiddels operatief laten verwijderen en ervaart naar eigen zeggen daarna minder of geen klachten meer. De Stichting beoogt schadevergoeding voor deze vrouwen te verkrijgen, terwijl de zorgverzekeraars vergoeding verlangen van gemaakte medische kosten. Bayer betwist haar aansprakelijkheid en stelt dat Essure een veilig product is en dat de gezondheidsklachten niet door het implantaat worden veroorzaakt.

Rb. Gelderland 6 augustus 2026, LS&R 2488; ECLI:NL:RBGEL:2026:6315 (Zorg en Research tegen Menzis). Zorg en Research Enschede V.O.F. en haar twee vennoten zijn een kort geding gestart tegen Stichting Zorgkantoor Menzis over de beëindiging van hun zorgovereenkomst. Zorg en Research verleent op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz) onder meer ambulante begeleiding aan cliënten met complexe psychiatrische of verslavingsproblematiek. Menzis beëindigde de zorgovereenkomst per 12 januari 2026, omdat volgens haar uit een fraudeonderzoek bleek dat Zorg en Research zorguren had gedeclareerd die niet daadwerkelijk waren geleverd. Daarbij zouden dezelfde zorgverleners op dezelfde momenten zorg hebben geregistreerd in Enschede en op een andere zorglocatie in Donderen. Menzis voerde later ook belastingschulden en tekortkomingen in de kwaliteit van zorg als gronden voor de beëindiging aan. Zorg en Research betwist de fraudeconclusies en stelt dat het onderzoek onrechtmatig en onzorgvuldig is uitgevoerd. Zij vordert onder meer voortzetting van de zorgovereenkomst, vergoeding van geleverde zorg en het achterwege laten van aangekondigde fraudemaatregelen, waaronder registratie in het Externe Verwijzingsregister (EVR).

Hof Amsterdam 17 februari 2026, LS&R 2487; ECLI:NL:GHAMS:2026:459 (Zilveren Kruis tegen [geïntimeerden]). Zilveren Kruis Zorgkantoor N.V. heeft een zorgaanbieder en haar indirect bestuurder en aandeelhouder wegens vermoedelijke fraude met persoonsgebonden budgetten (pgb's) geregistreerd in het Incidentenregister en het daaraan gekoppelde Externe Verwijzingsregister (EVR). De zorgaanbieder verleent ondersteuning en begeleiding aan volwassenen met een verstandelijke of psychische kwetsbaarheid op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Naar aanleiding van een fraudeonderzoek concludeerde Zilveren Kruis dat de zorgaanbieder in 2019 en 2020 meer zorg had gedeclareerd dan daadwerkelijk was geleverd. Zilveren Kruis registreerde de betrokkenen voor acht jaar en stelde hen aansprakelijk voor de gestelde schade. De zorgaanbieder en haar bestuurder betwistten de fraudeverdenking en verzochten om verwijdering van hun persoonsgegevens uit beide registers. De rechtbank wees dit verzoek toe, waarna Zilveren Kruis hoger beroep instelde.

Rb. Den Haag 4 maart 2026, LS&R 2486; ECLI:NL:RBDHA:2026:5069 (de verzekeraars tegen Sion c.s.). Vier zorgverzekeraars, waaronder Zilveren Kruis, vorderen terugbetaling van ruim € 4,1 miljoen aan zorgdeclaraties die Sion Zorg B.V. over 2017 heeft ingediend voor wijkverpleging. De verzekeraars hebben deze declaraties betaald op grond van een betaalovereenkomst, maar constateerden bij een risicoanalyse dat Sion 3,4 keer zoveel declareerde als het landelijke gemiddelde en voor ruim € 25.000 aan dubbele prestaties had gedeclareerd. De verzekeraars wilden daarom met een materiële controle vaststellen of de gedeclareerde zorg daadwerkelijk was geleverd en voor vergoeding in aanmerking kwam. Sion werkte onvoldoende mee aan dit onderzoek en verstrekte niet de benodigde informatie over haar administratie, onderaannemers en zorgdeclaraties. De verzekeraars stellen zich daarom op het standpunt dat zij de declaraties onverschuldigd hebben betaald. Zij spreken niet alleen Sion aan, maar ook twee (oud)bestuurders en twee voormalige commissarissen, omdat hun volgens de verzekeraars persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt van de gang van zaken binnen de zorgorganisatie.

Rb. Den Haag 26 maart 2026, LS&R 2485; ECLI:NL:RBDHA:2026:6584 (Inter-Psy tegen Zilveren Kruis). Inter-Psy B.V., aanbieder van (gespecialiseerde) geestelijke gezondheidszorg, is een kort geding gestart tegen Zilveren Kruis Zorgverzekeringen N.V. en drie andere zorgverzekeraars over de verlaging van haar omzetplafond voor 2025 en 2026. Het omzetplafond voor 2025 werd ten opzichte van 2024 met ongeveer € 1,3 miljoen verlaagd. Zilveren Kruis baseerde deze verlaging onder meer op onderproductie en een geschil over de terugbetaling van zorggelden door een aan Inter-Psy gelieerde vennootschap. Inter-Psy heeft de overeenkomst onder protest ondertekend en later verzocht om verhoging van het omzetplafond, maar dit verzoek werd slechts gedeeltelijk gehonoreerd. Volgens Inter-Psy heeft de verlaging ernstige financiële gevolgen en beperkt deze haar mogelijkheden om patiënten te behandelen, terwijl in de geestelijke gezondheidszorg lange wachtlijsten bestaan. Zij vordert daarom onder meer vergoeding van de in 2025 boven het omzetplafond geleverde zorg en aanpassing van het omzetplafond voor 2026. Inter-Psy stelt dat Zilveren Kruis in strijd handelt met haar zorgplicht en de redelijkheid en billijkheid.

Rb. Limburg 19 augustus 2026, LS&R 2484; ECLI:NL:RBLIM:2026:8104 (VGZ tegen [gedaagde partij]). VGZ Zorgverzekeraar N.V. betreffende Bewuzt vordert betaling van achterstallige zorgverzekeringspremies en declaraties over de periode van juli 2023 tot en met januari 2025. De verzekerde heeft in deze periode een betalingsachterstand van € 1.534,94 opgebouwd, waarvan zij ten tijde van de dagvaarding € 519,18 heeft voldaan. VGZ vordert betaling van het resterende bedrag, vermeerderd met vervallen rente, verdere rente en proceskosten. De verzekerde betwist de betalingsachterstand niet, maar voert aan dat zij door persoonlijke omstandigheden, financiële problemen en een periode van werkloosheid het overzicht over haar financiën is kwijtgeraakt. Ook wijst zij op een getroffen betalingsregeling en verzoekt zij de kantonrechter om de dagvaardingskosten kwijt te schelden.

In tijden waarin steeds meer AI gebruikt wordt, vragen we ons af: wat is de toekomst van de advocaat? Tijdens het Nationaal AI & Data congres gaat Ot van Daalen in op deze vraag. Hij bespreekt waar de risico's en kansen liggen voor advocaten. 

Tijdens het congres zijn ook Astrid Sixma, Menno Weij, Eliëtte Vaal, Tycho de Graaf, Elgar Weijtmans, Marc Boom en Peter Backx aanwezig. U kunt zich nog aanmelden voor dit congres.