DOSSIERS
Alle dossiers

rechtspraak  

LS&R 2507

A-G: Zorginstituut mag patiëntengroepen onderscheiden bij beoordeling revalidatiezorg

Hoge Raad 10 apr 2026, LS&R 2507; ECLI:NL:PHR:2026:385 (TZG c.s. tegen het Zorginstituut), https://www.lsenr.nl/artikelen/a-g-zorginstituut-mag-patientengroepen-onderscheiden-bij-beoordeling-revalidatiezorg

Parket bij de Hoge Raad 10 april 2026, LS&R 2507; ECLI:NL:PHR:2026:385 (TZG c.s. tegen het Zorginstituut). In deze zaak tussen TZG c.s. enerzijds en Zorginstituut anderzijds staat de vraag centraal hoe moet worden beoordeeld of interdisciplinaire medisch-specialistische revalidatie (IMSR) bij patiënten met chronische pijn voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk en daarmee voor vergoeding vanuit de basisverzekering in aanmerking komt. Het Zorginstituut concludeerde in 2022 dat deze behandeling voldeed aan de stand van de wetenschap en praktijk. Nadat twee onderzoeken waarop dit standpunt was gebaseerd waren ingetrokken, startte het Zorginstituut een nieuwe beoordeling. In een conceptstandpunt uit 2025 maakte het daarbij onderscheid tussen patiënten die rechtstreeks toegang krijgen tot IMSR (matched care) en patiënten bij wie eerdere behandelingen onvoldoende resultaat hebben gehad (last resort). Voor de eerste groep achtte het Zorginstituut de effectiviteit onvoldoende aangetoond. Voor de tweede groep was nader onderzoek nodig en bleef vergoeding vooralsnog mogelijk. De zorgaanbieders verzetten zich tegen deze beoordeling. Volgens hen hanteerde het Zorginstituut een te beperkte uitleg van het wettelijke criterium ‘stand van de wetenschap en praktijk’ door onvoldoende rekening te houden met de medische praktijk en bewijs van lagere wetenschappelijke kwaliteit. Ook betwistten zij het onderscheid tussen de patiëntengroepen. Het Hof Amsterdam wees hun vorderingen af, omdat onvoldoende aannemelijk was dat het Zorginstituut onrechtmatig handelde of zou handelen.

LS&R 2512

Boete van € 45.000 voor tabaksreclame tijdens televisie-interview blijft in stand

Rechtbank Rotterdam 20 okt 2026, LS&R 2512; ECLI:NL:RBROT:2026:15308 (eiseres tegen de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport), https://www.lsenr.nl/artikelen/boete-van-45-000-voor-tabaksreclame-tijdens-televisie-interview-blijft-in-stand

Rb. Rotterdam 20 oktober 2026, RB 4189; LS&R 2512; ECLI:NL:RBROT:2026:15308 (eiseres tegen de staatssecretaris van VWS). De rechtbank oordeelt dat de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport terecht een bestuurlijke boete van € 45.000 heeft opgelegd aan een onderneming wegens uitlatingen van haar managing director over rookvrije alternatieven voor traditionele sigaretten tijdens een televisie-interview. De managing director was op 22 oktober 2023 te gast in het programma Business Class op RTL 7, waar hij onder meer sprak over verhitte tabaksproducten en andere nicotineproducten. Naar aanleiding van een melding onderzocht de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) de uitzending en concludeerde de staatssecretaris dat sprake was van overtreding van het reclameverbod van artikel 5, eerste lid, van de Tabaks- en rookwarenwet (Trw). De onderneming betoogt dat er geen sprake was van commerciële mededelingen, maar van feitelijke informatieverstrekking in het kader van vrije nieuwsgaring. Daarbij wijst zij erop dat het interview een kritisch en niet-commercieel karakter had, dat zij niet voor deelname had betaald en dat de managing director op uitnodiging deelnam. De rechtbank volgt dit standpunt niet. Het reclamebegrip van artikel 1 Trw omvat iedere commerciële mededeling die het bekendheid geven aan of het aanprijzen van tabaksproducten of aanverwante producten tot doel dan wel rechtstreeks of onrechtstreeks tot gevolg heeft. Tijdens het interview benadrukte de managing director onder meer dat rookvrije alternatieven beter zouden zijn dan traditionele sigaretten en dat rokers hierover geïnformeerd moesten worden. Omdat de onderneming dergelijke producten in Nederland aanbiedt en een commercieel belang heeft bij deze boodschap, kwalificeren de uitlatingen volgens de rechtbank als reclame. Dat het interview niet door de onderneming was geïnitieerd, dat daar geen vergoeding tegenover stond of dat de mededelingen feitelijk juist zouden zijn, doet daaraan niet af. Ook de omstandigheid dat tijdens het interview de risico's van tabaks- en nicotineproducten werden benoemd, neemt het commerciële karakter van de uitlatingen niet weg.

LS&R 2491

Geen bijzondere bijstand voor pgb-beheer zolang noodzaak van zorg via pgb niet is aangetoond

Rechtbank Gelderland 2 okt 2026, LS&R 2491; ECLI:NL:RBGEL:2026:7436 (eiseres tegen het college), https://www.lsenr.nl/artikelen/geen-bijzondere-bijstand-voor-pgb-beheer-zolang-noodzaak-van-zorg-via-pgb-niet-is-aangetoond

Rb. Gelderland 2 oktober 2026, LS&R 2491; ECLI:NL:RBGEL:2026:7436 (eiseres tegen het college). Zorgkode B.V., bewindvoerder van een persoon met een indicatie voor langdurige zorg op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz), heeft bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Overbetuwe bijzondere bijstand aangevraagd voor de kosten van het beheer van een persoonsgebonden budget (pgb) over 2024. De betrokkene ontvangt al jarenlang zorg van dezelfde zorgaanbieder, die sinds 2014 uitsluitend zorg via een pgb verleent. Het college heeft de aanvraag voor € 704,28 afgewezen omdat niet aannemelijk is gemaakt dat zorg in natura (ZIN) geen mogelijkheid is en de kosten van het pgb-beheer daarom niet noodzakelijk zijn. Volgens Zorgkode is voortzetting van de bestaande zorgrelatie noodzakelijk vanwege de persoonlijke en psychische kwetsbaarheid van betrokkene. Een overstap naar een andere zorgaanbieder zou volgens de bewindvoerder medisch onverantwoord zijn. Zorgkode stelt daarnaast dat het college onvoldoende onderzoek heeft gedaan naar alternatieve zorgmogelijkheden en beroept zich op de hardheidsclausule.

LS&R 2468

Geen opschortingsrecht wegens ontbrekende zorgdossiers en rapportages

Rechtbank Zeeland-West-Brabant 18 mrt 2026, LS&R 2468; ECLI:NL:RBZWB:2026:2004 (De curator tegen Umbra Zorg B.V.), https://www.lsenr.nl/artikelen/geen-opschortingsrecht-wegens-ontbrekende-zorgdossiers-en-rapportages

Rb. Zeeland-West-Brabant 18 maart 2026, LS&R 2468; ECLI:NL:RBZWB:2026:2004 (De curator tegen Umbra Zorg B.V.). In deze zaak tussen de curator van De Zorgboom B.V. en Umbra Zorg B.V. staat de vraag centraal of Umbra Zorg B.V. betaling van een factuur voor geleverde wijkverpleging mocht opschorten omdat De Zorgboom B.V. volgens haar onvoldoende rapportages en dossierstukken had aangeleverd. Partijen hadden een raamovereenkomst gesloten op grond waarvan De Zorgboom B.V. thuiszorg verleende aan cliënten van Umbra Zorg B.V. De laatste factuur van meer dan € 11.600 bleef onbetaald. Umbra Zorg B.V. stelde dat De Zorgboom B.V. tekort was geschoten in haar verplichtingen uit de raamovereenkomst, omdat onder meer ECD-rapportages, zorgplannen en andere controleerbare gegevens ontbraken. Volgens Umbra Zorg B.V. waren deze stukken nodig om te kunnen controleren welke zorg was geleverd en of aan de kwaliteitseisen was voldaan. Daarom meende zij de betaling van de factuur te mogen opschorten.

LS&R 2450

Hof Den Haag stelt vergoeding voor buitenlandse CAR-T-behandeling met Yescarta vast op € 412.736,71

Hof Den Haag 28 jul 2026, LS&R 2450; ECLI:NL:GHDHA:2026:2460 (Avéro Achmea tegen [geïntimeerde]), https://www.lsenr.nl/artikelen/hof-den-haag-stelt-vergoeding-voor-buitenlandse-car-t-behandeling-met-yescarta-vast-op-412-736-71

Hof Den Haag 28 juli 2026, LS&R 2450; ECLI:NL:GHDHA:2026:2460 (Avéro Achmea tegen [geïntimeerde]). Het Gerechtshof stelt in dit eindarrest de hoogte vast van de vergoeding voor een CAR-T-behandeling die een Nederlandse verzekerde in 2018 in het buitenland heeft ondergaan. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), die door het hof als deskundige was benoemd, berekende een passende totale vergoeding van € 435.746,36. Daarbij werd voor Yescarta, het geneesmiddel dat bij de CAR-T-behandeling werd gebruikt, een bedrag van € 310.650 gehanteerd. De deskundige sloot daarvoor aan bij de door Zorginstituut Nederland geadviseerde minimumkorting van 5% op de toenmalige vraagprijs van € 327.000. Avéro Achmea voerde aan dat mogelijk een hogere vertrouwelijke korting met fabrikant Gilead was overeengekomen en daarom van een lagere vergoedingsprijs moest worden uitgegaan. Het hof volgt dit niet. De daadwerkelijke korting was niet bekend en het hof ziet, gelet op het deskundigenbericht en de informatie van Zorginstituut Nederland en het ministerie van VWS, geen aanleiding om van het advies van de deskundige af te wijken.

LS&R 2447

VGZ mag vergoeding voor steunzolen door registerpodologen en podoposturaal therapeuten beëindigen

Hof Amsterdam 23 jun 2026, LS&R 2447; ECLI:NL:GHAMS:2026:1670 (LOOP e.a. tegen VGZ e.a.), https://www.lsenr.nl/artikelen/vgz-mag-vergoeding-voor-steunzolen-door-registerpodologen-en-podoposturaal-therapeuten-beeindigen

Hof Amsterdam 23 juni 2026, LS&R 2447; ECLI:NL:GHAMS:2026:1670 (LOOP e.a. tegen VGZ e.a.). Stichting LOOP en enkele aangesloten zorgaanbieders verzetten zich tegen het besluit van VGZ c.s. om vanuit aanvullende zorgverzekeringen niet langer de kosten te vergoeden van steunzolen die worden afgeleverd door registerpodologen en podoposturaal therapeuten. Steunzolen behoren niet tot de verzekerde prestaties van de basisverzekering; aanvullende verzekeringen van VGZ voorzien in bepaalde gevallen wel in een vergoeding. Het hof stelt voorop dat een aanvullende zorgverzekering een schadeverzekering is en dat zorgverzekeraars bij de vormgeving daarvan in beginsel contractsvrijheid hebben. VGZ mag daarom in de polisvoorwaarden bepalen welke zorgaanbieders steunzolen mogen afleveren die voor vergoeding in aanmerking komen. De schakeljurisprudentie brengt in deze zaak niet mee dat VGZ haar keuzes mede moet laten bepalen door de financiële belangen van LOOP en de aangesloten zorgaanbieders. Daarbij weegt het hof mee dat verzekerden jaarlijks met aangepaste voorwaarden kunnen instemmen of naar een andere verzekeraar kunnen overstappen, dat niet is gebleken dat zij feitelijk worden belemmerd om steunzolen te verkrijgen en dat de door VGZ gemaakte afwegingen, waaronder kosten, kwalificaties van zorgverleners en het stepped-carebeginsel, niet kennelijk onredelijk zijn. Dat de aangesloten zorgaanbieders hierdoor mogelijk cliënten of omzet verliezen, maakt het handelen van VGZ niet onrechtmatig.

LS&R 2401

Rb Den Haag: thuiszorgorganisatie moet € 2,7 miljoen aan declaraties terugbetalen wegens ontbrekende indicaties

Rechtbank Den Haag 25 mrt 2026, LS&R 2401; ECLI:NLRBDHA:2026:6710 ((Zilveren Kruis c.s. tegen Novum-Plus)), https://www.lsenr.nl/artikelen/rb-den-haag-thuiszorgorganisatie-moet-2-7-miljoen-aan-declaraties-terugbetalen-wegens-ontbrekende-indicaties

Rb. Den Haag 25 maart 2026, LS&R 2401; ECLI:NLRBDHA:2026:6710 (Zilveren Kruis c.s. tegen Novum-Plus). In deze zaak tussen Zilveren Kruis c.s. en Novum-Plus staat de vraag centraal of zorgverzekeraars miljoenen euro's aan declaraties voor wijkverpleging mogen terugvorderen nadat uit een materiële controle en een daaropvolgend fraudeonderzoek is gebleken dat de thuiszorgorganisatie niet kon aantonen dat vooraf geldige indicaties waren gesteld. De rechtbank beantwoordt die vraag bevestigend. Ook de reconventionele vorderingen van Novum-Plus, die zijn gebaseerd op vermeend onrechtmatig handelen van de zorgverzekeraars en op nietigheid van een overeengekomen cliëntenstop, worden afgewezen. Novum-Plus verleende thuiszorg aan verzekerden van Zilveren Kruis c.s. Op grond van tussen partijen gesloten overeenkomsten over de jaren 2018 tot en met 2022 mocht Novum-Plus de geleverde zorg rechtstreeks bij de zorgverzekeraars declareren. In die overeenkomsten is onder meer bepaald dat een indicatie voor wijkverpleging voorafgaand aan de zorgverlening moet worden gesteld door een verpleegkundig specialist of hbo-verpleegkundige. Ook moet vooraf een zorgplan worden opgesteld, waarin de aard, omvang en duur van de zorg zijn vastgelegd. Zorg waarvoor geen wettelijke aanspraak bestaat, komt niet voor vergoeding in aanmerking. Nadat eerder al een geschil had gespeeld over declaraties uit de periode 2014-2017, startte Zilveren Kruis c.s. in 2021 een materiële controle naar de jaren 2018 en 2019. Vanwege de bevindingen werd het onderzoek later omgezet in een fraudeonderzoek. Tijdens dat onderzoek sloten partijen nog wel een overeenkomst voor 2022, maar daarbij werd afgesproken dat Novum-Plus geen nieuwe cliënten zou aannemen totdat het fraudeonderzoek was afgerond. Daarnaast werd overeengekomen dat de overeenkomst kon worden beëindigd indien meer dan 5% onrechtmatigheid zou worden vastgesteld. In november 2022 legde Zilveren Kruis c.s. een betaalstop op en bood zij Novum-Plus geen overeenkomst voor 2023 aan. In mei 2024 volgden de definitieve bevindingen van het fraudeonderzoek. Volgens Zilveren Kruis c.s. ontbraken de vereiste indicaties, ontbrak een controleerbare audit trail, kon de feitelijke levering van zorg niet worden vastgesteld en voldeed Novum-Plus niet aan de contractuele en wettelijke vereisten. Op grond daarvan vorderde Zilveren Kruis c.s. terugbetaling van ruim € 2,7 miljoen aan declaraties over de periode 2018 tot en met maart 2022 en ruim € 200.000 wegens declaraties die ondanks de cliëntenstop waren ingediend. De rechtbank stelt voorop dat tussen partijen niet in geschil is dat wijkverpleging alleen voor vergoeding in aanmerking komt indien vooraf een geldige indicatie is gesteld. Uit de overeenkomsten volgt volgens de rechtbank duidelijk dat de indicatie vóór aanvang van de zorg moet worden opgesteld, behoudens spoedgevallen. Het zorgplan vormt daarbij een essentieel onderdeel van de indicatie en de grondslag voor de te leveren en te declareren zorg. Zilveren Kruis c.s. heeft aangevoerd dat in vrijwel geen van de onderzochte dossiers een vooraf opgestelde indicatie aanwezig was. Wel trof zij indicaties aan in het digitale systeem van Novum-Plus, maar uit logbestanden bleek dat deze pas waren ingevoerd nadat de materiële controle was aangekondigd. Novum-Plus heeft erkend dat zij indicaties aanvankelijk op papier opstelde en deze pas later in het systeem invoerde. De originele papieren indicaties waren echter niet meer beschikbaar, omdat deze volgens Novum-Plus waren weggegooid. Volgens de rechtbank heeft Novum-Plus daarmee niet voldaan aan essentiële verplichtingen uit de overeenkomsten. Omdat de papieren indicaties ontbreken, kan niet meer worden gecontroleerd of de gedeclareerde zorg daadwerkelijk is geleverd op basis van vooraf en overeenkomstig de geldende regels opgestelde indicaties. Dat rekent de rechtbank Novum-Plus zwaar aan, omdat een voorafgaande indicatie een essentieel onderdeel vormt van het systeem van thuiszorgverlening en zorgverzekering. Daarbij komt dat Zilveren Kruis c.s. wegens andere tekortkomingen, waaronder gebrekkige administratie over planning en inzet van zorgverleners, ook geen sluitende koppeling kon maken tussen de gedeclareerde zorg en de onderliggende administratie.

LS&R 2396

Rb Rotterdam: afgifte medisch dossier kan in kort geding niet via verzoekschrift worden afgedwongen

Rechtbank Rotterdam 23 mrt 2026, LS&R 2396; ECLI:NL:RBROT:2026:3605 (([verzoeker] tegen Veldhuis Kliniek)), https://www.lsenr.nl/artikelen/rb-rotterdam-afgifte-medisch-dossier-kan-in-kort-geding-niet-via-verzoekschrift-worden-afgedwongen

Rb. Rotterdam 23 maart 2026, LS&R 2396; ECLI:NL:RBROT:2026:3605 ([verzoeker] tegen Veldhuis Kliniek). In deze zaak tussen [verzoeker] en Velthuis Kliniek staat de vraag centraal of een patiënt in kort geding via een verzoekschrift afgifte van een volledig medisch dossier kan afdwingen. [verzoeker] verzoekt de voorzieningenrechter om Velthuis Kliniek te bevelen haar volledige medisch dossier, waaronder loggegevens, te verstrekken. Zij baseert haar verzoek op het inzagerecht uit artikel 7:456 BW en op artikel 15 AVG. Volgens [verzoeker] is er sprake van een spoedeisend belang, omdat zij het dossier nodig heeft in een tuchtprocedure bij het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. De voorzieningenrechter stelt voorop dat een verzoek tot afgifte van een medisch dossier niet via een verzoekschriftprocedure in kort geding kan worden ingesteld. Een dergelijke vordering moet worden ingediend bij dagvaarding. Dat geldt ook wanneer er sprake is van spoedeisendheid. Voor een kort geding dat bij dagvaarding wordt ingesteld, geldt bovendien verplichte procesvertegenwoordiging door een advocaat. Voor zover [verzoeker] zich beroept op artikel 15 AVG, leidt dat niet tot een ander oordeel. De verzoekschriftprocedure van artikel 35 UAVG staat uitsluitend open in een bodemprocedure en niet in een kort geding. De voorzieningenrechter onderzoekt vervolgens of aanleiding bestaat om gebruik te maken van de zogenoemde spoorwissel, waarbij een onjuist ingeleide procedure wordt omgezet in de juiste procesvorm. Daarvoor ziet de rechtbank alleen geen aanleiding.

LS&R 2383

Recht op inzage ex art. 15 AVG omvat ook telefoongesprekken met medische behandelaar

Rechtbank Midden-Nederland 23 apr 2026, LS&R 2383; ECLI:NL:RBMNE:2026:2162 (([verzoekster] tegen [verweerder])), https://www.lsenr.nl/artikelen/recht-op-inzage-ex-art-15-avg-omvat-ook-telefoongesprekken-met-medische-behandelaar

Rb. Midden-Nederland 23 april 2026, LS&R 2383; IT 5275; ECLI:NL:RBMNE:2026:2162 ([verzoekster] tegen [verweerder]). In deze zaak tussen [verzoekster] en [verweerder] staat het inzagerecht op grond van artikel 15 AVG centraal. [verzoekster] heeft in 2023 bij [verweerder] een behandeling met aligners (gebitsbeugel) ondergaan, maar stelt dat deze niet het gewenste resultaat heeft opgeleverd en zelfs schade heeft veroorzaakt, doordat haar tanden los zijn gaan zitten. In dat kader heeft zij verzocht om inzage in haar medisch dossier en om afgifte van opgenomen telefoongesprekken. [verweerder] heeft op deze verzoeken niet (volledig) gereageerd en is bovendien, hoewel deugdelijk opgeroepen, niet verschenen in de procedure. De rechtbank stelt voorop dat artikel 15 AVG ertoe strekt dat een betrokkene kan nagaan welke persoonsgegevens worden verwerkt en of die verwerking rechtmatig is. Dit omvat ook medische gegevens, zoals opgenomen in een medisch dossier, evenals andere tot de persoon herleidbare gegevens, waaronder telefoongesprekken. De rechtbank kwalificeert het medisch dossier en de opgenomen telefoongesprekken als persoonsgegevens van [verzoekster]. Nu de gevraagde stukken persoonsgegevens bevatten en [verzoekster] een concreet belang heeft bij inzage – mede met het oog op een mogelijke aansprakelijkheidsprocedure – bestaat aanspraak op afgifte.

LS&R 2374

Rechterlijke machtiging onder de Wzd: klinisch geriater kan gelden als ter zake kundig arts

Rechtbank Midden-Nederland 20 feb 2026, LS&R 2374; ECLI:NL:RBMNE:2026:1100 (het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) tegen [betrokkene]), https://www.lsenr.nl/artikelen/rechterlijke-machtiging-onder-de-wzd-klinisch-geriater-kan-gelden-als-ter-zake-kundig-arts

Rb. Midden-Nederland 20 februari 2026, LS&R 2374; ECLI:NL:RBMNE:2026:1100 (het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) tegen [betrokkene]). In deze beschikking verleent de rechtbank Midden-Nederland op verzoek van het CIZ een rechterlijke machtiging tot opname en verblijf voor de duur van zes maanden op grond van de Wet zorg en dwang (Wzd). De rechtbank oordeelt dat betrokkene lijdt aan een psychogeriatrische aandoening, namelijk dementie, en dat het gedrag dat daaruit voortvloeit leidt tot ernstig nadeel in de vorm van ernstig lichamelijk letsel, ernstige psychische schade, ernstige verwaarlozing en het oproepen van agressie van een ander door hinderlijk gedrag. Bijzonder is dat de rechtbank ambtshalve toetst of de medische verklaring voldoet aan de wettelijke eisen en daarbij expliciet oordeelt dat een klinisch geriater in dit geval kan worden aangemerkt als een ter zake kundig arts in de zin van de Wzd. De rechtbank leidt uit de parlementaire geschiedenis af dat de gebruikelijke opsomming van artsen, arts voor verstandelijk gehandicapten, specialist ouderengeneeskunde en psychiater, niet limitatief is. Omdat dementie tot het vakgebied van de klinisch geriater behoort, deze specialist is opgeleid in interne geneeskunde, somatische problematiek bij ouderen en ouderenpsychiatrie, en als medisch specialist geregistreerd is op grond van art. 14 BIG, voldoet de medische verklaring volgens de rechtbank aan de wettelijke voorschriften.